Türkistan ülkeleri ve Azerbaycan, ekonomik işbirliğini genişletmek ve uluslararası ulaşım koridorları, ticaret, enerji ile su kaynakları altyapısını geliştirmek amacıyla kritik bir mutabakata vardı.
Türkistan ülkeleri ve Azerbaycan, ekonomik işbirliğini genişletmek ve uluslararası ulaşım koridorları, ticaret, enerji ile su kaynakları altyapısını geliştirmek amacıyla kritik bir mutabakata vardı. Söz konusu anlaşmalar, Birleşmiş Milletler Türkistan Ekonomileri Özel Programı (SPECA) kapsamında Kırgızistan’da düzenlenen SPECA Haftası sonunda kabul edilen Bişkek Deklarasyonu ile resmileşti. 4-5 Kasım 2026 tarihlerinde Ala-Arça Devlet Konukevi’nde gerçekleştirilen SPECA Ekonomik Forumu zirvenin odak noktasını oluştururken, görüşmelere programa üye yedi devletin hükümet temsilcilerinin yanı sıra uluslararası kuruluşlar, finans kurumları ve uzman çevreler katıldı.
Zirvenin en somut çıktılarından biri, Azerbaycan, Kırgızistan ve Özbekistan’ın mali katkılarıyla SPECA Çok Taraflı Güven Fonu üzerinden finanse edilecek üç yeni bölgesel projenin onaylanması oldu. Baraj güvenliğinin artırılması, çok modlu ulaşım koridorlarının geliştirilmesi ve yeşil ekonomi dönüşümünün desteklenmesi hedeflerini taşıyan bu girişimlerin ilki, hidro-teknik yapıların güvenilirliğini artırmayı ve olası kazaları önleme mekanizmalarını geliştirmeyi öngörüyor. Su kaynaklarının hem tarım hem de enerji üretiminde hayati rol oynadığı Türkistan için bu işbirliği stratejik bir önem taşıyor. İkinci proje ise Türkistan’ı Hazar Denizi ve Güney Kafkasya üzerinden Avrupa pazarlarına bağlayan Trans-Hazar Koridoru dahil olmak üzere uluslararası ulaşım güzergahlarının modernizasyonuna odaklanıyor; bu kapsamda ticari prosedürlerin basitleştirilmesi, dijital teknolojilerin entegrasyonu ve yük taşımacılığında verimliliğin artırılması planlanıyor. Üçüncü adım ise çevre dostu ve sürdürülebilir tarımın desteklenmesini, küçük ve orta ölçekli işletmelerin geliştirilmesini, modern teknolojilerin yaygınlaştırılmasını ve bölgesel üreticilerin küresel rekabet gücünün artırılmasını amaçlıyor.
2026 yılında SPECA dönem başkanlığını yürüten Kırgızistan, ulaştırma bağlantısallığını en temel önceliklerden biri olarak belirledi. Bişkek yönetimi, uluslararası güzergahların geliştirilmesinin Türkistan’ın coğrafi konumunu güçlü bir rekabet avantajına dönüştüreceğini ve bölgenin Çin, Avrupa ve diğer küresel pazarlar arasındaki ticaretteki kilit rolünü pekiştireceğini öngörüyor. Zirvede konuşan Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) İcra Sekreteri Tatyana Molçan da büyük altyapı projelerine uluslararası yatırım çekebilmek için ortak standartların, şeffaf kuralların ve yasal düzenlemelerin iyileştirilmesinin kritik önem taşıdığına dikkat çekti.
1998 yılından bu yana faaliyet gösteren SPECA; Afganistan, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan’ı tek çatı altında buluşturuyor. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) ile Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCAP) tarafından desteklenen programın dönem başkanlığı 2027 yılında Özbekistan’a devredilecek ve gelecek dönemin en önemli gündem maddesi kararlaştırılan bu projelerin sahada hayata geçirilmesi ile bölgesel ekonomik entegrasyonun daha da genişletilmesi olacak. Bişkek Deklarasyonu’nun kabulü, Kırgızistan’ın dönem başkanlığının en önemli başarısı olarak değerlendirilirken; bölgenin enerji ve su güvenliğinin artırılması ile uluslararası yatırımların Türkistan’a yönlendirilmesi adına güçlü bir zemin oluşturdu.
Türkistan#Azerbaycan#Kırgızistan#Özbekistan#Bişkek#Bişkek Deklarasyonu