Ekonomi

Özbekistan – Türkiye: Ekonomik Ortaklıkta Yeni Dönem

Özbekistan – Türkiye: Ekonomik Ortaklıkta Yeni Dönem

Halklar arasındaki dostluk yıllar içinde oluşur, devletler arasındaki güven ise pratik iş birliği ve ortak çıkarlar aracılığıyla pekişir.

Halklar arasındaki dostluk yıllar içinde oluşur, devletler arasındaki güven ise pratik iş birliği ve ortak çıkarlar aracılığıyla pekişir. Özbekistan ve Türkiye ilişkilerindeki bugünkü ekonomik bağların temelinde, yüzyıllar boyunca şekillenen tarihi yakınlığın yanı sıra son yıllarda ülkemizde gerçekleştirilen kapsamlı reformların sonuçları da yatmaktadır.

Bugün ülkemiz dünya ekonomisine giderek daha aktif biçimde katılmakta ve yabancı yatırımcılar için açık ve güvenilir bir ortak olarak konumunu güçlendirmektedir.

Türkiye ile yürütülen iş birliği özel bir önem taşımaktadır. Türkiye’nin sanayi, inşaat, tekstil, ilaç ve hizmet sektörlerindeki deneyiminin, ülkemizin geniş doğal kaynakları ve Türkistan’daki önemli ekonomik konumuyla birleşmesi, karşılıklı yarar sağlayan ortaklık için sağlam bir zemin oluşturmaktadır.

Reformların Sonuçları: Ticari İlişkiler Yeni Bir Seviyeye Çıkıyor

Türkiye’nin Özbekistan’ın başlıca ticaret ve ekonomi ortaklarından biri olduğunu belirtmek gerekir.

Türkiye, Özbekistan’ın dış ticaret hacmi ve ithalatında dördüncü, ihracatında ise beşinci sırada yer almaktadır; bu da ikili ekonomik bağların ölçeğini ve stratejik önemini göstermektedir.

2017–2025 döneminde Özbekistan ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi yaklaşık 1,9 kat artarak 2025 yılı sonu itibarıyla 3 milyar doları aşmıştır. Aynı yıl Türkiye’nin ülkemizin dış ticaret cirosu içindeki payı yüzde 3,7, ihracattaki payı yüzde 3,4 ve ithalattaki payı ise yüzde 4 olarak gerçekleşmiştir.

Bu göstergeler yalnızca istatistiksel rakamlardan ibaret değildir. Bunların arkasında yeni pazarlara açılma imkânı elde eden yerli üreticiler, genişleyen girişimcilik bağları ve güçlenen ekonomik ortaklık yer almaktadır.

Ticaret hacmindeki artışla birlikte ticaretin yapısının da geliştirilmesi önem taşımaktadır. Özellikle Özbekistan’dan Türkiye’ye hazır sanayi ürünlerinin, işlenmiş tarım ürünlerinin yanı sıra elektro-teknik, kimya ve ilaç sektörlerine ait malların ihracatının artırılması yönünde imkânlar mevcuttur.

İki ülke liderleri tarafından ortaya konulan karşılıklı ticaret hacmini 5 milyar dolara çıkarma hedefi, ortaklığın gelecekteki yönelimleri için net ölçütler belirlemektedir. Bu hedefin gerçekleştirilmesi için yalnızca ticaret hacimlerinin değil, ihracatın kalitesinin, ürünlerin rekabet gücünün ve üreticiler arasındaki iş birliğinin de artırılması gerekmektedir.

Yatırım İklimi: Karşılıklı Güvenden Pratik Ortaklığa

Son yıllarda ülkemizde hayata geçirilen reformların önemli yönlerinden biri, yatırım ikliminin köklü biçimde iyileştirilmesi ile yatırımcılara yönelik hukuki güvencelerin ve pratik imkânların genişletilmesidir.

Türkiye iş çevrelerinin ülkemize yönelik artan ilgisi dikkat çekmektedir. İki devlet arasında yatırımların karşılıklı teşviki ve korunmasına ilişkin anlaşmanın bulunması, yatırım iş birliğinin hukuki dayanaklarını güçlendirmektedir.

Mevcut yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla Özbekistan’da Türk sermayeli 2 bin 137 işletme faaliyet göstermektedir. Bu rakam, yabancı yatırım katılımlı faal işletmelerin toplam sayısının yüzde 11,8’ini oluşturmaktadır. Bunların 496’sı ortak girişim, 1 bin 641’i ise yüzde yüz Türk sermayeli işletmelerdir.

Bir diğer önemli veri ise şudur: 2017–2025 döneminde Türkiye’den Özbekistan ekonomisine çekilen doğrudan yatırımların ve kredilerin toplam hacmi 9 milyar dolara ulaşmıştır. Bunun 2,6 milyar doları 2025 yılına aittir.

Taşkent’te Tarihi Diyalog: Reformların Sonuçları Yeni Projelere Yansıyor

19 Kasım 2026 tarihinde başkentte Özbekistan–Türkiye İş Destek Yüksek Düzeyli Konseyi’nin ilk toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıya Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki Türkiye Cumhuriyeti heyeti katıldı.

Devlet Başkanımız, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile varılan mutabakat doğrultusunda kurulan bu yeni mekanizmanın iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin daha da gelişmesine katkı sağlayacağını vurguladı. Konseyin ilk toplantısı kapsamında düzenlenen iş forumuna 200’den fazla girişimcinin katılması, tarafların ortaklığı genişletmeye yönelik yüksek ilgisini göstermektedir.

Toplantıda, son yıllarda ülkemizde gerçekleştirilen reformların sonuçları ve önümüzdeki stratejik görevler ele alındı. Özellikle 2017 yılından bu yana Özbekistan ekonomisinin üç kat büyüdüğü ve çekilen yabancı yatırımların hacminin 150 milyar doları aştığı kaydedildi.

Artık önümüzde daha da kapsamlı hedefler bulunmaktadır. 2030 yılına kadar gayri safi yurt içi hasılanın 300 milyar dolara çıkarılması, sanayi üretiminin iki katına yükseltilmesi, bu sektörde 2 milyon yüksek ücretli istihdam oluşturulması ve yüksek teknolojili ürünlerin payının üçte bire çıkarılması planlanmaktadır.

Elbette bu tür hedeflere ulaşmada modern teknolojiler, büyük yatırımlar ve uluslararası sanayi iş birliği belirleyici önem kazanmaktadır. Bu açıdan Türkiye ile pratik iş birliğinin genişletilmesi, ekonomik reformların mantıksal bir devamı niteliğindedir.

Özbekistan, doğal kaynaklar bakımından zengin bir ülkedir. Bugünkü ekonomik kalkınma yalnızca kaynak çıkarımıyla değil, bunların derin işlenmesi, katma değerli nihai ürün üretimi ve dış pazarlara sunulmasıyla belirlenmektedir.

Konsey toplantısında bu konuya özel önem verildi. 2030 yılına kadar ülkemizde altın üretiminin 175 tona, gümüş üretiminin 500 tona çıkarılması ve bakır üretim kapasitesinin 500 bin tona yükseltilmesi planlanmaktadır.

Aynı dönemde yenilenebilir enerji kapasitesinin 25 gigavata, elektrik üretimindeki payının ise yüzde 54’e çıkarılması öngörülmektedir.

Bu alanda Türk şirketlerinin güneş ve rüzgâr enerjisi, enerji altyapısı ve enerji tasarrufu teknolojileri alanlarındaki deneyiminden yararlanılması büyük önem taşımaktadır.

Bir diğer gelecek vadeden girişim ise Cizzak bölgesinde oluşturulan özel nükleer sanayi bölgesidir. Burada 15 alanda üretim yapılması planlanmakta olup, bu ürünlerin Özbekistan ve Türkistan’daki diğer ülkelerde inşa edilen nükleer santrallerin ihtiyaçlarının karşılanmasına da yönlendirilmesi öngörülmektedir.

Bu tür projeler, ülkemizde yüksek teknolojili sanayinin şekillenmesine, yeni üretim yetkinliklerinin kazanılmasına ve bölgesel iş birliğinin pekiştirilmesine hizmet etmektedir.

Bugün Özbekistan ile Türkiye arasındaki ilişkiler yeni bir içerik ve yeni ekonomik imkânlarla zenginleşmektedir. Ticaret hacminin artması, Türk sermayeli işletmelerin çoğalması, milyarlarca dolarlık yatırımların çekilmesi ve İş Destek Yüksek Düzeyli Konseyi’nin kurulması bu sürecin pratik sonuçlarıdır.

En önemlisi, söz konusu sonuçlar ülkemizde açıklığa, ekonomik liberalleşmeye, özel sektörün desteklenmesine ve yabancı yatırımların çekilmesine yönelik hayata geçirilen reformlarla doğrudan bağlantılıdır.

Daha önce iş birliği ağırlıklı olarak ticaret ve ayrı yatırım projeleriyle sınırlıyken, bugün yüksek teknolojili ürünlerin ortak üretimi, sanayi zincirlerinin oluşturulması, enerji altyapısının modernizasyonu ve üçüncü ülke pazarlarına çıkış ele alınmaktadır.

Bu durum, iş birliğinin niteliksel olarak yeni bir aşamaya geçtiğini göstermektedir: artık temel amaç yalnızca satışların artması değil, ortak üretim, ortak yatırımlar, teknolojilerin özümsenmesi ve yeni ekonomik değer yaratılmasıdır. Reformların en önemli sonucu işte burada yatmaktadır; Yeni Özbekistan dünya ekonomisindeki konumunu güçlendirmekte, yabancı ortaklar için yeni fırsatlar açmakta ve yerli girişimciliğin potansiyelini artırmaktadır.

Özbekistan#Türkiye#Ekonomi#Ticaret#Yatırım#Türkistan#Yeni Özbekistan#İş Birliği

 

Özbekistan – Türkiye: Ekonomik Ortaklıkta Yeni Dönem | TÜDEV