UNESCO Değerlendirme Organı; Kazakistan'ın geleneksel bayramı «Salburyn»ü, nakış sanatını ve geleneksel keçe yapımını İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Temsili Listesi'ne dahil edilmesini tavsiye etti.
UNESCO Değerlendirme Organı; Kazakistan'ın geleneksel bayramı «Salburyn»ü, nakış sanatını ve geleneksel keçe yapımını İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Temsili Listesi'ne dahil edilmesini tavsiye etti. Konuyla ilgili nihai kararın ise 30 Kasım - 5 Aralık tarihleri arasında Çin’in Xiamen şehrinde gerçekleştirilecek Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Hükümetlerarası Komitesi oturumunda verileceği bildirildi.
Aday gösterilen unsurlar arasında yer alan ve Kazakistan tarafından bağımsız olarak sunulan «Salburyn — Tazy Köpekleri ve Kartallarla Geleneksel Kazak Avcılık Festivali», köklerini göçebe geleneklerinden almaktadır. Genellikle sonbaharın sonundan kışın başatına kadar yaklaşık bir hafta süren bu etkinlikte; avcı kuşlara sahip deneyimli avcılar ile tazy köpeklerinin sahipleri bir araya gelmektedir. Müzisyenleri, aytışçıları ve gençleri buluşturan Salburyn, 2013 yılında Kazakistan'ın Ulusal Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne dahil edilmiş olup adaylık dosyası «Qyran» Federasyonu, «Jalayır şora» ve «Kansonar» derneklerinin ortak katkısıyla hazırlanmıştır.
Bir diğer adaylık olan «Nakış Sanatı» ise Kazakistan tarafından Tacikistan ve Özbekistan ile ortaklaşa sunularak «Kashtachilik san’ati / Kashidaduzi / Biz keste, bedel keste» adıyla temsil edilmektedir. Pamuk, yün, ipek ve bazen deri üzerine renkli ipliklerle dekoratif ve sembolik motiflerin işlendiği bu geleneksel zanaat; duvar halıları, yastıklar, kıyafetler, ev tekstili ve başlıkların süslenmesinde kullanılmakta, aynı zamanda kadınlar için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır. Azerbaycan, İran, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan, Tacikistan, Türkiye ve Özbekistan olmak üzere sekiz ülkenin ortak başvuru yaptığı «Geleneksel Keçe Yapımı» kapsamında ise halı, seccade, yurt kaplaması, giysi ve aksesuarlar üretilmekte ve bu unsur ülkeler arasındaki örnek iş birliğiyle öne çıkmaktadır.
UNESCO listesine başvurular «listeye dahil et», «iyileştirme için geri gönder» ve «dahil etme» olmak üzere üç kategoride değerlendirilmektedir. Komite, Değerlendirme Organı'nın tavsiye ettiği adaylıkları kural olarak onaylamaktadır. Bu yıl listeye girmek için sunulan 59 adaylıktan 56'sı tavsiye edilirken, 3 adaylık ise iyileştirilmesi amacıyla iade edilmiştir.
Kazakistan halihazırda Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi'nde dombra küy sanatı (2014), aytış (2015), yufka yapımı ve ikramı (2016), kazakça güreş (2016), asık oyunları (2017), bahar bayramı törenleri (2018), Korkut Ata mirası (2018), toğuzkumalak (2020), sokol avcılığı (2021), Hoca Nasreddin fıkraları (2022), orteke (2022), Nevruz (2024), betaşar düğün merasimi (2024) ve geleneksel yurt yapım becerileri (2025) dahil olmak üzere toplam 14 unsurla temsil edilmektedir. Öte yandan, geçtiğimiz Ekim ayında Kazakistan’da düzenlenen I. Asya Kupası «Şıgıs Salburını – 2026» kapsamında doğan ve kartallarla avlanan en başarılı avcıların belirlenmesi de ülkenin bu alandaki köklü geleneğini bir kez daha gözler önüne sermiştir.
UNESCO#Salburyn#Kazakistan#Nakış#Sanatı#Keçe Yapımı#Tirmiz#Arkeoloji Müzesi, Özbekistan