
Kazakistan, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan varlık sayısına göre Asya ülkeleri arasında 13’üncü sıraya yerleşti.
Kazakistan, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan varlık sayısına göre Asya ülkeleri arasında 13’üncü sıraya yerleşti. Kazinform haber ajansının aktardığına göre söz konusu sıralama, UNESCO Dünya Mirası Merkezi’nin kültürel, doğal ve karma miras verileri esas alınarak sosyal medya platformu X’teki popüler Asia Nexus kanalı tarafından yayımlandı.Listede halihazırda yedi varlığı bulunan Kazakistan, aynı sayıya sahip olan ve sıralamada hemen arkasından gelen Moğolistan ile aynı basamağı paylaşıyor. Asya sıralamasının zirvesinde Çin yer alıyor. Çin, 25 Temmuz’da Güney Kore’nin Busan kentinde düzenlenen Dünya Mirası Komitesi oturumunda, 10. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar kesintisiz porselen üretiminin yapıldığı tarihi Cingdıçın (Jingdezhen) sanayi mirasının listeye dahil edilmesiyle 61’inci miras alanına ulaştı. UNESCO Dünya Mirası Merkezi Adaylıklar Birimi Başkanı Alessandro Balsamo, Çin’in Dünya Mirası Listesi’ne katkısının olağanüstü olduğunu belirterek ülkedeki varlıkların yalnızca sayıca değil, çeşitlilik açısından da etkileyici olduğunu vurguladı.Sıralamanın ikinci basamağında yer alan Hindistan ise aynı oturumda, Buda’nın aydınlanmasının ardından ilk vaazını verdiğine inanılan antik Budist kompleksi Sarnath’ın kabul edilmesiyle listedeki varlık sayısını 45’e çıkardı.
Listenin Üst Sıralarındaki Diğer Yeni Varlıklar
Busan’daki oturumda sıralamanın üst basamaklarında yer alan başka ülkelerin de mirası tescillendi. İran’dan Alamut Kalesi ve çevresindeki tahkimatlar, Japonya’dan ise antik başkent Asuka-Fujiwara listeye dahil edildi.Oturuma ev sahipliği yapan ve sıralamada 17’nci basamakta bulunan Güney Kore’nin de yer aldığı listede, her ülkenin yılda yalnızca bir adaylık başvurusu yapabilmesi nedeniyle lider ülkelerle diğerleri arasındaki fark yavaş kapanıyor.Kazakistan’ın Yedinci Mirası: Mangistau Kaya Camileri Kazakistan, 25 Temmuz’daki oturumda Mangistau bölgesindeki kaya camileri ve kutsal mekanların listeye alınmasıyla yedinci Dünya Mirası varlığına kavuştu. Bu alan kapsamında Şopan-Ata, Karaman-Ata, Şakpak-Ata, Sultan-Epe ve Beket-Ata mağara camileri yer alıyor.Cumhurbaşkanı Yardımcısı Erlan Karin, bu çalışmaların Cumhurbaşkanı Kasım-Jömert Tokayev’in girişimiyle yeniden başlatıldığını ve bambaşka bir seviyeye taşındığını ifade etmişti. Söz konusu camilerin tarih boyunca hem ibadethane hem de ilim ve eğitim merkezi işlevi gördüğünü belirten Karin, "Bu kayalar halkımızın tarihi hafızasını ve atalarımızın vasiyetlerini yaşatıyor" değerlendirmesinde bulundu.Kazakistan’ın Listedeki Diğer Varlıkları Kazakistan’ın UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren ilk eseri, 2003 yılında tescillenen Türkistan kentindeki Hoca Ahmet Yesevi Türbesi olmuştu. Ülkenin listede yer alan diğer varlıkları ise şunlar:• Kültürel Miras: Tamgalı petroglifleri ve İpek Yolu’nun Çangan-Tanrı Dağları koridoru.• Doğal Miras: Kuzey Kazakistan’ın bozkır ve göllerini kapsayan Sarıarka, Batı Tanrı Dağları ve Turan’ın soğuk çölleri. (Bu varlıkların bir kısmı Çin, Kırgızistan ve Türkmenistan ile ortak sınır aşan miras statüsünde bulunuyor).
Moğolistan’ın Yedi Miras Alanı
Kazakistan ile aynı sırada yer alan Moğolistan da Busan’daki yaz oturumunda ülkenin doğusundaki Duurlig-Nars mezar kompleksi başta olmak üzere Hun (Xiongnu) soylularına ait kurganların kabul edilmesiyle yedinci varlığına ulaştı. Bu anıtlar, Kore Ulusal Müzesi ve Moğol arkeologlar tarafından 30 yılı aşkın süredir ortaklaşa inceleniyordu.Moğolistan’ın 2003 yılında listeye giren ilk varlığı Uvs-Nuur Gölü havzası olurken; onu Orhun Vadisi kültürel peyzajı, Moğol Altayları petroglifleri, kutsal Burhan-Haldun Dağı, Dauria manzaraları ve Hangay Sıradağları yamaçlarında yer alan Tunç Çağı’na ait geyik taşları izledi.
Kazakistan’ın Yeni Hedefleri
Cumhurbaşkanı Tokayev’in talimatıyla Kazakistan’ın yeni UNESCO adaylık dosyaları için hazırlıklar sürüyor. Gündemdeki öncelikli varlıklar arasında Jarkent’teki ahşap cami, Almatı’daki Yükseliş (Voznesenski) Katedrali ve Karatau petroglifleri bulunuyor. Jarkent Camii ve Yükseliş Katedrali, tam adaylık başvurusu öncesinde zorunlu aşama olan UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne şimdiden dahil edilmiş durumda.Kültür#Kazakistan#Derecelendirme#UNESCO
Listenin Üst Sıralarındaki Diğer Yeni Varlıklar
Busan’daki oturumda sıralamanın üst basamaklarında yer alan başka ülkelerin de mirası tescillendi. İran’dan Alamut Kalesi ve çevresindeki tahkimatlar, Japonya’dan ise antik başkent Asuka-Fujiwara listeye dahil edildi.Oturuma ev sahipliği yapan ve sıralamada 17’nci basamakta bulunan Güney Kore’nin de yer aldığı listede, her ülkenin yılda yalnızca bir adaylık başvurusu yapabilmesi nedeniyle lider ülkelerle diğerleri arasındaki fark yavaş kapanıyor.Kazakistan’ın Yedinci Mirası: Mangistau Kaya Camileri Kazakistan, 25 Temmuz’daki oturumda Mangistau bölgesindeki kaya camileri ve kutsal mekanların listeye alınmasıyla yedinci Dünya Mirası varlığına kavuştu. Bu alan kapsamında Şopan-Ata, Karaman-Ata, Şakpak-Ata, Sultan-Epe ve Beket-Ata mağara camileri yer alıyor.Cumhurbaşkanı Yardımcısı Erlan Karin, bu çalışmaların Cumhurbaşkanı Kasım-Jömert Tokayev’in girişimiyle yeniden başlatıldığını ve bambaşka bir seviyeye taşındığını ifade etmişti. Söz konusu camilerin tarih boyunca hem ibadethane hem de ilim ve eğitim merkezi işlevi gördüğünü belirten Karin, "Bu kayalar halkımızın tarihi hafızasını ve atalarımızın vasiyetlerini yaşatıyor" değerlendirmesinde bulundu.Kazakistan’ın Listedeki Diğer Varlıkları Kazakistan’ın UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren ilk eseri, 2003 yılında tescillenen Türkistan kentindeki Hoca Ahmet Yesevi Türbesi olmuştu. Ülkenin listede yer alan diğer varlıkları ise şunlar:• Kültürel Miras: Tamgalı petroglifleri ve İpek Yolu’nun Çangan-Tanrı Dağları koridoru.• Doğal Miras: Kuzey Kazakistan’ın bozkır ve göllerini kapsayan Sarıarka, Batı Tanrı Dağları ve Turan’ın soğuk çölleri. (Bu varlıkların bir kısmı Çin, Kırgızistan ve Türkmenistan ile ortak sınır aşan miras statüsünde bulunuyor).
Moğolistan’ın Yedi Miras Alanı
Kazakistan ile aynı sırada yer alan Moğolistan da Busan’daki yaz oturumunda ülkenin doğusundaki Duurlig-Nars mezar kompleksi başta olmak üzere Hun (Xiongnu) soylularına ait kurganların kabul edilmesiyle yedinci varlığına ulaştı. Bu anıtlar, Kore Ulusal Müzesi ve Moğol arkeologlar tarafından 30 yılı aşkın süredir ortaklaşa inceleniyordu.Moğolistan’ın 2003 yılında listeye giren ilk varlığı Uvs-Nuur Gölü havzası olurken; onu Orhun Vadisi kültürel peyzajı, Moğol Altayları petroglifleri, kutsal Burhan-Haldun Dağı, Dauria manzaraları ve Hangay Sıradağları yamaçlarında yer alan Tunç Çağı’na ait geyik taşları izledi.
Kazakistan’ın Yeni Hedefleri
Cumhurbaşkanı Tokayev’in talimatıyla Kazakistan’ın yeni UNESCO adaylık dosyaları için hazırlıklar sürüyor. Gündemdeki öncelikli varlıklar arasında Jarkent’teki ahşap cami, Almatı’daki Yükseliş (Voznesenski) Katedrali ve Karatau petroglifleri bulunuyor. Jarkent Camii ve Yükseliş Katedrali, tam adaylık başvurusu öncesinde zorunlu aşama olan UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne şimdiden dahil edilmiş durumda.Kültür#Kazakistan#Derecelendirme#UNESCO
