Tarih takvimleri 14 Kasım 1944’ü gösterdiğinde, Sovyetler Birliği’nin Stalin yönetimi tarafından alınan ve insanlık tarihine kara bir leke olarak kazınan bir kararla, Gürcistan’ın güneybatısındaki Ahıska bölgesinde yaşayan yüz bine yakın Ahıska Türkü, ana vatanlarından koparılarak Türkistan’ın uçsuz bucaksız bozkırlarına sürgün edildi.
Tarih takvimleri 14 Kasım 1944’ü gösterdiğinde, Sovyetler Birliği’nin Stalin yönetimi tarafından alınan ve insanlık tarihine kara bir leke olarak kazınan bir kararla, Gürcistan’ın güneybatısındaki Ahıska bölgesinde yaşayan yüz bine yakın Ahıska Türkü, ana vatanlarından koparılarak Türkistan’ın uçsuz bucaksız bozkırlarına sürgün edildi. Bugün, bu büyük trajedinin ve onurlu bir direnişin 82. yıl dönümünde, Ahıska Türklerinin acısını derin bir hüzün ve saygıyla anıyoruz.
Bir Gecede Yıkılan Hayatlar ve İnsanlık Dramı
1944 yılının dondurucu Kasım gecesinde, yaklaşık 220 köyden toplanan kadın, çocuk, yaşlı ve hasta demeden on binlerce insan, yalnızca birkaç saat içinde evlerini terk etmeye zorlandı. Erkeklerin büyük bir kısmının İkinci Dünya Savaşı’nda Sovyet ordusu saflarında cephede savaştığı bir dönemde, geride kalan savunmasız sivil halk, hayvan taşımacılığında kullanılan kapalı yük vagonlarına (tepluşka) dolduruldu.
Haftalar süren ve insanlık onuruna aykırı koşullarda gerçekleşen bu ölüm yolculuğunda; açlık, susuzluk, salgın hastalıklar ve dondurucu soğuk nedeniyle on binlerce Ahıska Türkü hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenlerin cenazeleri dahi tren duraklarında toprağa verilemeden yol kenarlarına bırakıldı. Sağ kalabilenler ise Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan başta olmak üzere Türkistan’ın farklı bölgelerine dağıtıldı ve uzun yıllar boyunca sıkı yönetim (komendantura) rejimi altında, temel seyahat ve yerleşme haklarından mahrum bırakılarak yaşamak zorunda kaldı.
Köklerinden Koparılamayan Bir Kimlik
Sürgün, yalnızca fiziki bir yer değiştirme değil; aynı zamanda bir halkın kültürel hafızasını, dilini ve toprakla olan bağını silmeye yönelik sistematik bir politikaydı. Ancak Ahıska Türkleri, dünyanın dört bir yanına savrulmalarına rağmen (bugün Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Rusya, Kırgızistan, Özbekistan, Ukrayna ve ABD dahil pek çok ülkede yaşamaktadırlar) dillerini, geleneklerini, inançlarını ve "Ahıska" bilincini nesilden nesile aktarmayı başardı.
Dinmeyen Vatan Hasreti ve Adalet Arayışı
Aradan geçen 82 yıla rağmen Ahıska Türklerinin en temel insani talebi olan ana vatanları Ahıska’ya onurlu ve güvenli dönüş hakkı, uluslararası alanda hâlâ tam anlamıyla çözüme kavuşturulmayı beklemektedir. Türkiye Cumhuriyeti ve Türk dünyası, Ahıska Türklerinin bu haklı davasında her zaman yanlarında durmakta; kültürel kimliklerinin korunması ve tarihi haklarının iadesi için desteklerini sürdürmektedir.
14 Kasım 1944 sürgününde vagonlarda, sürgün yollarında ve gurbette vatan hasretiyle gözlerini yuman tüm şehitlerimizi ve büyüklerimizi rahmetle anıyor; Ahıska Türklerinin ana vatanlarına kavuşma umudunu ve ortak hafızamızı diri tutmaya devam ediyoruz.
Ahıska Türkleri#14Kasım 1944#Ahıska Sürgünü